05 · Spor Psikolojisi
Motivasyon, odaklanma ve baskıyla başa çıkma doğuştan gelen sabit özellikler değil, öğrenilebilen becerilerdir. Genç sporcunun psikolojik gelişiminde antrenör ve ailenin oluşturduğu ortam belirleyici bir rol oynar.
Konular
Öz-belirleme kuramına göre sürdürülebilir motivasyon; özerklik, yeterlik ve ait olma ihtiyaçlarının karşılanmasıyla beslenir. Gelişime ve çabaya odaklanan bir antrenman ikliminin, genç sporcularda kaygıyı azalttığı ve spora katılımı desteklediği gösterilmiştir.
Ryan ve Deci (2000) · Smith, Smoll ve Cumming (2007)Müsabaka öncesi heyecan doğaldır ve çoğu zaman performansı destekler. Kaygı bunaltıcı hâle geldiğinde nefes çalışmaları, müsabaka öncesi rutinler ve düşüncelerin yeniden çerçevelenmesi gibi beceriler öğretilebilir.
ISSP pozisyon bildirgeleriPerformans sırasında dikkatin kontrol edilebilir unsurlara (teknik ipuçları, bir sonraki hamle) yöneltilmesi tutarlılığı artırır. Kısa ve tekrarlanabilir performans öncesi rutinler, odak becerisinin pratik bir aracıdır.
ISSPSüreç hedefleri (ne yapılacağı), performans hedefleri (kişisel ölçülebilir gelişim) ve sonuç hedefleri (derece) birlikte kullanıldığında motivasyon daha dengeli olur. Genç sporcular için süreç ve performans hedefleri öncelikli olmalıdır.
Locke ve Latham (2002)Sürekli yorgunluk, keyif kaybı ve spordan uzaklaşma isteği tükenmişliğin işaretleri olabilir. Erken branşlaşma, yetersiz dinlenme ve aşırı sonuç baskısı risk etkenleri arasında sayılır.
AMSSM (DiFiori ve ark., 2014) · IOC (2015)Ebeveynin desteği genç sporcunun spor deneyimini en çok etkileyen unsurlardan biridir. Araştırmalar, sonuçtan çok çabayı ve gelişimi önemseyen, çocuğun özerkliğini destekleyen ebeveyn tutumlarının olumlu bir spor deneyimiyle ilişkili olduğunu göstermektedir.
Harwood ve Knight (2015)Sporcuların ruh sağlığı, fiziksel sağlıkları kadar önemlidir. Uluslararası Olimpiyat Komitesi, ruh sağlığı sorunlarının erken fark edilmesini ve sporda her türlü taciz ve istismara karşı koruyucu önlemlerin alınmasını önerir. Ciddi belirtilerde mutlaka bir sağlık profesyoneline başvurulmalıdır.
IOC Ruh Sağlığı Konsensüsü (Reardon ve ark., 2019) · IOC (Mountjoy ve ark., 2016)İlgili makaleler